Nội dung chính
Nhà văn Hungary László Krasznahorki đã được trao Giải Nobel Văn học 2025, khẳng định vị thế của ông trong nền văn học đương đại.
Giải Nobel Văn học 2025 công bố
Vào ngày 9/10, Ủy ban Nobel công bố László Krasznahorki là người nhận giải Nobel Văn học 2025, với lý do “những tác phẩm hấp dẫn và đầy viễn kiến, giữa nỗi kinh hoàng tận thế, đã tái khẳng định sức mạnh của nghệ thuật”. Thông cáo do Chủ tịch ủy ban Anders Olsson ký tên, kèm theo tiểu sử ngắn và danh mục các tác phẩm tiêu biểu của ông.
Tiểu sử và bối cảnh sáng tác
Krasznahorki sinh năm 1954 tại Gyula, một thị trấn nông thôn biên giới Hungary‑Romania. Những khung cảnh cô độc, nông thôn này đã trở thành nền tảng cho tiểu thuyết đầu tay Sátántangó (1985), một hiện tượng văn học tại Hungary và được dịch ra nhiều thứ tiếng, trong đó có bản dịch tiếng Anh Satantango (2012).
Trong Sátántangó, ông mô tả một nhóm nông dân nghèo trên một trang trại tập thể bỏ hoang, ngay trước khi chế độ cộng sản sụp đổ. Câu chuyện xoay quanh sự chờ đợi một phép màu, được khởi động bởi những nhân vật Irimiás và Petrina – những người được xem như sứ giả của hy vọng hoặc phán xét cuối cùng.
Các tác phẩm nổi bật
1. Sátántangó (1985) – Tiểu thuyết dài, câu văn chảy liên tục, khắc họa sự hỗn loạn và hy vọng trong bối cảnh hậu Cộng sản.
2. Az ellenállás melankóliája (1989) – Được Susan Sontag gọi là “bậc thầy khải huyền” của văn học đương đại; câu chuyện kinh dị diễn ra tại một thị trấn Carpathian, với hình ảnh gánh xiếc ma quái và xác cá voi khổng lồ.
3. Háború és háború (1999) – Theo chân Korin, một nhân viên lưu trữ, từ Budapest tới New York, khám phá một sử thi cổ về chiến binh trở về.
4. Seiobo There Below (2008) – Tập hợp 17 câu chuyện sắp xếp theo dãy Fibonacci, khám phá khái niệm “cái đẹp” và “sáng tạo nghệ thuật” qua các nền văn hoá, từ Kyoto tới Carpathian.
Phản hồi quốc tế và tầm ảnh hưởng
Nhà phê bình Susan Sontag đã gọi Krasznahorki là “bậc thầy khải huyền” sau khi đọc Az ellenállás melankóliája. Các tác phẩm của ông đã được chuyển thể thành phim (đạo diễn Béla Tarr, 1994) và opera, đồng thời được dịch sang tiếng Anh, Pháp, Đức, Thụy Điển và nhiều ngôn ngữ khác.
Với hơn 22 tiểu thuyết bằng tiếng Hungary, 6 bản chuyển thể thành phim và 1 opera, Krasznahorki đã tạo ra một di sản văn học xuyên suốt châu Âu, từ Trung Âu tới Đông Á.
Phong cách và triết lý sáng tạo
Phong cách của Krasznahorki nổi bật với câu văn dài, không ngắt quãng, tạo cảm giác “điệu” và “điệu” của thời gian. Ông thường khai thác các chủ đề phi lý, sự hỗn loạn xã hội, và mối liên hệ giữa nghệ thuật và bạo lực. Những câu chuyện của ông thường bắt đầu bằng một hình ảnh ẩn dụ mạnh mẽ – như con diệc trắng đứng bất động trên sông Kamo trong Seiobo There Below – để dẫn dắt người đọc vào một thế giới “không thể nắm bắt”.
Kết luận
László Krasznahorki không chỉ là một nhà văn sử thi, mà còn là người mở rộng ranh giới giữa văn học và triết học. Giải Nobel Văn học 2025 là sự công nhận toàn cầu cho khả năng của ông trong việc biến nỗi kinh hoàng thành nguồn cảm hứng nghệ thuật, và hứa hẹn sẽ đưa các tác phẩm của ông tới một lượng độc giả rộng hơn nữa.
Bạn đã đọc tác phẩm nào của Krasznahorki? Hãy chia sẻ cảm nhận của bạn và theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm những tin tức văn học quốc tế.
