Nội dung chính
Trong một buổi tọa đàm tại Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo đã tiết lộ một trường hợp bất ngờ khi một cô gái 20 tuổi mang theo bình khí cười tới khám sức khỏe tâm thần.
Câu chuyện bất ngờ tại Bệnh viện Bạch Mai
Vào chiều 12-1, trong chương trình “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ về một nữ sinh viên nhập viện vì phụ thuộc vào khí nitrous oxide (N2O), còn gọi là khí cười.
Giấu bố mẹ dùng bóng cười nhiều năm
Ban đầu cô chỉ thử vài lần trong các buổi tụ tập bạn bè khi còn học THCS. Khi lên THPT, việc sử dụng tăng dần do ảnh hưởng của nhóm bạn, và khi vào đại học, cô không còn chỉ “rủ rê” mà còn tự mua và sử dụng một mình.
Số lượng sử dụng tăng nhanh: từ 1‑2 quả mỗi lần, lên đến 10‑20 quả mỗi ngày. Khi các bình nhỏ không còn đủ, cô chuyển sang dùng bình khí lớn và thậm chí mua các bình mini để giấu trong balo, tránh bị bố mẹ phát hiện.
Gia đình chỉ phát hiện khi vô tình thấy một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy các dấu hiệu rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bệnh nhân đã phụ thuộc khí cười trong 6‑7 năm, xuất hiện tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Quá trình lạm dụng và dấu hiệu cảnh báo
Qua thăm khám, bác sĩ đã làm rõ tiền sử sử dụng kéo dài mà gia đình không hề biết. Bệnh nhân mang cả bình khí N2O vào phòng khám, một hành vi hiếm gặp nhưng phản ánh mức độ nghiện sâu.
Sau 6 tháng điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần, bệnh nhân giảm đáng kể cảm giác thèm khí cười. Với sự hỗ trợ của gia đình, cô đã ngừng sử dụng, các triệu chứng thèm nhớ giảm và đang được theo dõi định kỳ.
Bóng cười gây nghiện như thế nào?
Bóng cười, hay còn gọi là khí nitrous oxide, là một chất gây hưng phấn ngắn hạn. Khi hít vào, N2O tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, khiến người dùng cười không kiểm soát trong vài phút.
Tuy thời gian hiệu ứng ngắn, việc lặp lại sử dụng liên tục gây tổn thương não và tủy sống. Các biểu hiện thường gặp bao gồm tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ và giảm khả năng tập trung. Trong những trường hợp nặng, N2O có thể gây ngạt thở, rối loạn nhịp tim, thậm chí tử vong.
Hầu hết người lạm dụng tiêu thụ 30‑40 quả mỗi lần; chỉ cần dùng hơn 10 quả trong một lần và lặp lại nhiều lần, đã có thể gây ngộ độc mạnh cho não.
Ngộ độc cấp tính có thể biểu hiện bằng rối loạn tri giác, chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim và tổn thương phổi; trong trường hợp nặng, có thể dẫn tới phù phổi cấp hoặc ngừng tim.
Phương pháp điều trị và hỗ trợ gia đình
Tiến sĩ‑bác sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn Sử dụng Chất và Hành vi (Viện Sức khỏe Tâm thần) cho biết đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng. Quá trình điều trị thường kéo dài, bao gồm dùng thuốc, trị liệu tâm lý, can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ và giám sát chặt chẽ từ gia đình.
Ở Việt Nam, đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong ngay sau khi sử dụng khí cười tại các quán bar hay club do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp. Các chuyên gia cảnh báo rằng việc xem bóng cười là “giải trí vô hại” là quan niệm sai lầm; ngay cả một thời gian ngắn sử dụng cũng có thể dẫn đến nghiện sâu.
Do kích thước nhỏ gọn, bình khí cười dễ giấu, phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu bất thường như thay đổi hành vi, giảm thành tích học tập, hay xuất hiện các triệu chứng thể chất không giải thích được.
Những lời khuyên thiết thực cho phụ huynh và thanh niên
- Giáo dục thông tin đúng đắn: Giải thích cơ chế gây nghiện và hậu quả sức khỏe của N2O.
- Quan sát hành vi: Theo dõi việc mang các vật dụng lạ, thay đổi tâm trạng, hay giảm năng suất học tập.
- Can thiệp sớm: Nếu nghi ngờ, hãy đưa người trẻ đến cơ sở y tế chuyên về sức khỏe tâm thần để được đánh giá và can thiệp kịp thời.
- Hỗ trợ tinh thần: Tạo môi trường gia đình cởi mở, khuyến khích trẻ chia sẻ cảm xúc và áp lực.
Việc nhận diện và can thiệp kịp thời sẽ giảm thiểu nguy cơ di chứng lâu dài và bảo vệ sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ.
